TÜİK raporu: Diyarbakır’da geniş aile dönemi bitti

TÜİK’in 2025 “İstatistiklerle Aile” verilerine göre Türkiye’de ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,08 kişiye geriledi. Diyarbakır’ın aile yapısında ise geniş aile oranı düşerken, güçlü çekirdek aile oranı ve düşük tek kişilik hane sayısı öne çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı “İstatistiklerle Aile” verileri, Türkiye’de hane yapısının son yıllarda önemli değişim geçirdiğini ortaya koydu. 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 itibarıyla 3,08 kişiye kadar düştü. Rapora göre en yüksek ortalama hanehalkı büyüklüğü 4,84 kişiyle Şırnak’ta görülürken, bölge illeri listenin üst sıralarında yer aldı. Diyarbakır ikinci, Şanlıurfa üçüncü sırada TÜİK verilerinde Diyarbakır, çekirdek aile yapısıyla dikkat çekti. Tek çekirdek aileden oluşan hanelerin oranının en yüksek olduğu iller arasında Gaziantep’in ardından yüzde 69,8 ile Diyarbakır ikinci sırada yer aldı. Şanlıurfa ise yüzde 69,6 ile Diyarbakır’ı takip etti. Veriler, kentte aile yapısının büyük ölçüde ebeveyn ve çocuklardan oluşan çekirdek aile modelini koruduğunu gösterdi. Tek kişilik hanede Diyarbakır, Batman ve Van detayı Türkiye genelinde yalnız yaşayan bireylerden oluşan tek kişilik hanelerin oranı 2014’te yüzde 13,9 iken 2025 yılında yüzde 20,5’e yükseldi. Ancak Diyarbakır bu alanda Türkiye ortalamasının altında kaldı. Tek kişilik hane oranının en düşük olduğu iller arasında Batman’ın ardından yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van yer aldı. Bu tablo, kentte aile içi birlikte yaşam kültürünün güçlü şekilde sürdüğüne işaret etti. Bölge genelinde geniş aile hakim Raporda geniş aile yapısının Türkiye genelinde gerilediği belirtilse de bölge illerinde bu modelin halen yaygın olduğu görüldü. Hakkari yüzde 21,2 ile geniş aile oranında ilk sırada yer alırken, Batman ve Şırnak da üst sıralarda bulundu. Diyarbakır’da ise çekirdek aile modeli öne çıkmasına rağmen çok çocuklu ve kuşakların birlikte yaşadığı aile yapısının etkisini koruduğu değerlendiriliyor. Türkiye’de yaşlı nüfus ve yoksulluk TÜİK verilerine göre Türkiye’de her 4 haneden birinde en az bir yaşlı birey yaşıyor. Ayrıca geniş ailelerin yüzde 27,1’inin yoksulluk sınırının altında bulunduğu açıklandı. Raporda, gençlerin ebeveynleriyle yaşama oranının yükseldiği, boşanmalardan etkilenen çocuk sayısının arttığı ve konutlarda nem, izolasyon ve çevre sorunlarının öne çıktığı da belirtildi. Buna rağmen araştırmada bireylerin en büyük mutluluk kaynağının yüzde 69 oranıyla “aile” olduğu vurgulandı.